Basho’s Haiku 2

"โอ้ ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นกับฉัน!
พ้นผ่านเมื่อวานมาได้
ซุปปลาปักเป้า"
/บะโช, 松尾 芭蕉 (พ.ศ.๒๑๘๗-๒๒๓๗) ยอดแห่งกวีไฮกุของญี่ปุ่น
(Basho and His Interpreters: Stanford University Press, 1995)
(รูปวาดท่าน บะโช โดย กวีและจิตรกร บุสน)

The Kiss, Gustav Klimt

เมื่อราวกลางปีที่แล้ว ผมนั่งรถไฟฟ้าใต้ดินที่อโศก เผลอหลับเลยแล้วหลงไปถึงเวียนนา ลงรถงงๆแล้วเดินขึ้นจากสถานี ที่มองเห็นอยู่อีกฝั่งถนนเขียนว่า Belvedere Museum แล้วมีโปสเตอร์ The Kiss ของ Klimt แปะอยู่ เลยคิดว่าไหนๆหลงมาถึงนี่ ควรจะชมเป็นขวัญตาสักที แถมเป็นศิลปินอาร์ต นูโว ในดวงใจอยู่แล้ว..........ล้วงกระเป๋า เทเหรียญ แลกเป็นเงินยูโรได้จำนวนนึง ซื้อตั๋ว 11ยูโร...
ที่อยู่ตรงหน้าคือ The Kiss โดย Gustav Klimt ภาพถูกรักษาในตู้กระจกขนาดใหญ่อย่างดี เห็นแล้วน้ำตาเอ่อ...อธิบายได้ว่ามันจับใจจริง ชายหญิงโอบกอดกันแน่นจนเป็นฟอร์มเดียวกัน แต่ฟอร์มที่เรียบง่ายถูกทำให้น่าสนใจด้วยลวดลายวิจิตร ชุดฝ่ายชายมีลวดลายสี่เหลี่ยมขาวดำและวิบวับด้วยสีเงินจากแผ่นเงินเปลว ฝ่ายหญิงสวมชุดลายวงกลมคล้ายดอกไม้ ความมลังเมลืองเฟื่องฟุ้งของสีทองจากแผ่นทองคำเปลวอันเป็นอิทธิพลที่คลิ้มท์ได้แรงบันดาลใจมาจากงานโมเสกของศิลปะไบเซนไทน์นั้นงดงาม แต่อาจน่าเบื่อไปถ้าเหลืองอร่ามไปทั้งภาพ สีม่วง(ซึ่งเป็นคู่ตรงข้ามสีเหลือง)และสีเขียวของใบไม้หรือต้นหญ้าจึงแทรกอยู่ในบริเวณส่วนล่างของรูปด้วย ความแบนของภาพ ความโดดเด่นของลวดลายตลอดจนองค์ประกอบที่เหมือนจะหลุดเฟรมไปทางข้างบน ล้วนเป็นอิทธิพลจากภาพพิมพ์ญี่ปุ่น ยืนดูอยู่ราวครึ่งชม. ยังไม่จุใจ แต่ก็เกรงใจคนอื่นๆที่มายืนอยู่ข้างหลัง...ครั้นจะถ่ายรูปเขาก็ห้าม จึงจำต้องกลับไปขึ้นรถไฟ หลับสักพักใหญ่ ตื่นมาถึงจตุจักร วาสนาคงซื้อได้แค่งานรีโปรดักติดบ้านหนอเรา....

ไอน์สไตน์ เนื่องด้วยสุนทรีย์

"..มันเป็นไปได้ ที่จะอธิบายทุกๆสิ่ง ด้วยหลักทางวิทยาศาสตร์ แต่มันก็จะไร้สาระและไร้ความหมายไป เหมือนกับการที่เธออธิบายบทเพลงซิมโฟนีของบีโธเฟนว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงของคลื่นความดัน.." /อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
(ภาพ: ไอน์สไตน์ แลบลิ้นให้นักข่าวและช่างภาพ หลังงานเลี้ยงฉลองวันเกิดครบรอบ72ปี ในปี 1951; ภาพโดย Arthur Sasse)

Zodiac by Alphonse Mucha

ขอแถมงานของ มูคา อีกภาพครับ "zodiac" หรือ "จักรราศี" เป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้ทักษะศิลปะที่น่าดูชม เส้นสายสวยงามไร้ที่ติโดยมิต้องสงสัย บวกกับองค์ประกอบที่คิดวางมาอย่างดี โทนภาพสีน้ำตาลไล่เฉดไปถึงสีเนื้อและสีส้มของเส้นผมที่โดดเด่นกลางภาพ สีเขียวของหมู่แมกไม้ที่สร้างรายละเอียดวิจิตรแต่ยังคงกลมกลืนกับสีน้ำตาล ทีนี้พอถึงรัศมีตรงกลาง ศิลปินใช้สีน้ำเงินฟ้าเข้ามาขัดทำให้ผมสีส้มเด่นขึ้นมาอย่างแยบคาย และยังกระจายสีชุดนี้ไปยังพระอาทิตย์ พระจันทร์ที่อยู่ข้างล่างแต่หม่นสีลงหน่อยให้เกิดสมดุลย์ ที่สำคัญในภาพนี้จะเห็นการออกแบบสัญลักษณ์ ราศีต่างๆ ซึ่งตรงภาพราศีนี้เอง ศิลปินแบ่งวงกลมเล็กไว้เกินจำนวน12ราศี ถ้าหารพื้นที่ด้วยสายตาจะเห็นว่ามี14วง เพื่อแก้ปัญหาที่ศีรษะสตรีจะบังไปส่วนหนึ่ง วิธีนี้จึงเห็น12ราศีครบ(แม้2อันริมสุดจะเห็นแค่ขอบ) เห็นทักษะและฝีมือแบบนี้แล้ว ขอกราบคุณมูคางามๆเลยครับ

Alphonse Mucha

เมื่อพูดถึง อาร์ต นูโว (Art Nouveau) ศิลปินคนแรกที่แว้บเข้ามาในความคิดของหลายๆท่านน่าจะมีผู้นี้อยู่เป็นแน่ อัลฟอนส์ มูคา(Alphonse Mucha), (24 กรกฎาคม 1860 – 14 กรกฎาคม 1939) ศิลปินชาวเชกผู้นี้ได้สร้างอิทธิพลต่อแนวทางศิลปะขึ้นมาใหม่ โดยแต่แรกนั้นเรียกกันว่า "มูคา สไตล์" ซึ่งต่อมาได้กลายเป็น "อาร์ต นูโว" อันแพร่หลายไปทั่วยุโรป
มูคามีผลงานมากมาย ทั้งงานจิตรกรรม งานภาพประกอบ งานดีไซน์ต่างๆ โดยเฉพาะที่แพร่หลายไปได้กว้างขวางและรวดเร็วที่สุดก็คืองานออกแบบโปสเตอร์ของเขา ถ้าจะมีศิลปินสักคนหนึ่งที่ผมจะนึกถึงผลงานอันสามารถใช้คำว่า"งามวิจิตร"แล้วล่ะก็ มูคา คืออันดับต้นๆเลยล่ะครับ (ซ้าย:สเก็ตงานออกแบบโคมไฟ, กลาง:โปสเตอร์โดย มูคา พิมพ์โดยนายช่างพิมพ์ Ferdinand Champenois(ซึ่งโฆษณาที่อยู่ไว้เสร็จสรรพ), ขวา: สร้อยคอดอกโคมญี่ปุ่น(Fuchsia necklace) ออกแบบโดยมูคา ทำโดยนายช่างทองและเครื่องประดับ Georges Fouquet

Kimagure Orange Road

สมัยหนุ่มน้อยผมเก็บตังค่าขนม ค่อยๆสะสมการ์ตูนเรื่องนี้ "ออเร้นจ์โรด ถนนสายนี้เปรี้ยว"(Kimagure Orange Road ) ใครบ้างจะไม่ชอบ อะยุคะวะ มะโดะกะ นางเอกสุดเซ็กซี่(อย่างน้อยก็ในสมัยนั้นนะ แต่อย่ามาเทียบกับการ์ตูนสมัยนี้เลย) นอกจากมังงะสนุกถูกใจวัยกระเตาะแล้ว ทีวีช่อง3ก็มีฉบับอนิเมะให้ดูด้วย ส่วนที่ถูกใจผมเป็นพิเศษคือภาพงานดีไซน์ตัวละครของ อ.อะเคะมิ ทะคะดะ ผู้เป็นคนควบคุมโปรเจคฉบับอนิเมะ(ตัวมังงะนั้นวาดโดย อ.อิซุมิ มัทซึโมะโตะ) ผลงานที่เห็นเป็นภาพสีน้ำสวยงามของ ออเร้นจ์โรด ส่วนใหญ่เป็นฝีมือของ อ.ทะคะดะ ซึ่งมีส่วนทำให้เรื่องนี้โด่งดังยิ่งขึ้นไปอีก ผมเองตอนนั้นพยายามวาดเลียนแบบแต่ไม่ได้เรื่องเลย (ทุกวันนี้ก็ยังคงวาดให้นุ่มนวลแบบนี้ไม่ได้สิน่า)
(ซ้าย:ภาพจากมังงะโดย อิซุมิ มัทซึโมะโตะ, ขวา:ภาพสีน้ำโดย อะเคะมิ ทะคะดะ)

ความรู้